Dzieje Polski część pierwsza– u początków człowieka Rolnicy i hodowcy (neolit)
W wyniku ocieplania się klimatu nastąpił przełom: epoka lodowcowa przeszła w epokę polodowcową. Wtedy zmieniła się ludzka cywilizacja. Ludzie zaczęli uprawiać zboża i rośliny strączkowe, a przede wszystkim udomowili zwierzęta, takie jak krowy, świnie, owce i kozy. Ten przełom został nazwany rewolucją neolityczną.
Człowiek zmienił się z istoty wykorzystującej przyrodę, prowadzącej tak zwaną gospodarkę przyswajającą, w rzeczywistego wytwórcę żywności, prowadzącego gospodarkę wytwarzającą. Ludzie neolitu zaczęli wytwarzać coraz więcej pożywienia, co spowodowało lawinowy przyrost liczby ludności. Karczowali połacie lasów, przekształcając je w ziemię uprawną. Za życia jednego pokolenia następowało przesuwanie powierzchni pól i pastwisk o około 20 hektarów.
Około pięciu tysięcy lat potrzebowali nasi przodkowie, czyli rolnicy i hodowcy, aby dotrzeć w południowe rejony naszego kraju. Neolit przyniósł ze sobą nie tylko umiejętność uprawiania roślin i hodowli zwierząt, ale również wytwarzania praktycznych narzędzi. Wytwarzano motyki i siekiery. Aby je produkować, człowiek musiał nauczyć się technik gładzenia, polerowania i wiercenia.
Społeczność neolityczna opanowała również sztukę lepienia naczyń z gliny. Przez współczesnych historyków i archeologów część ludności neolitycznej wiązana jest z Praindoeuropejczykami. Uważa się, że ich język był przodkiem wielu późniejszych języków, między innymi większości języków europejskich, w tym języków słowiańskich, a także języków używanych na obszarze dzisiejszego Iranu i Indii.
Pierwsi rolnicy okazali się również dobrymi znawcami ziemi. Wybierali najbardziej urodzajne tereny pod uprawę. Z tego powodu ślady pierwszych miejsc bytowania ludzi neolitu możemy spotkać na urodzajnych lessach krakowsko-sandomierskich oraz czarnoziemach Dolnego Śląska, Kujaw i Pomorza Zachodniego.
W drugiej połowie epoki neolitu rolnicy i hodowcy zagospodarowali całą dzisiejszą Polskę. Zaczęli również uprawiać mniej żyzne i trudniejsze w uprawie gleby. Zaczęto orać ziemię radłem, do którego zaprzęgano woły. Świadczą o tym wykopaliska ze stanowiska archeologicznego w Krężnicy Jarej koło Lublina, gdzie znaleziono gliniane figurki przedstawiające woły z radłami.
Zaczęto również produkować siekiery. Aby zdobyć odpowiednie surowce, w wapiennej skale drążono głębokie wyrobiska, które łączyły podziemne korytarze biegnące wzdłuż pokładów krzemionki. Siekiery zaczęto produkować między innymi w Krzemionkach Opatowskich. Stamtąd rozchodziły się one po całym kraju, stając się źródłem bogactwa lokalnych społeczności.
Wykopaliska archeologiczne świadczą również o tym, że w neolicie ludzie żyli w wielopokoleniowych wspólnotach rodowych. W tamtych czasach czczono bóstwa płodności, wśród których ważne miejsce zajmowała Wielka Macierz – Stworzycielka Świata.
Zmarłych grzebano w zbiorowych grobowcach kamienno-ziemnych. Wznoszono również potężne konstrukcje kamienne i ziemne nasypy, takie jak te odkryte w Wietrzychowicach na Kujawach. Budowle te były związane z rozpowszechnioną w Europie kulturą megalityczną. Jednym z jej ważnych elementów był kult zmarłych oraz przekonanie, że zmarli nadal uczestniczą w życiu żywych.
Człowiek zmienił się z istoty wykorzystującej przyrodę, prowadzącej tak zwaną gospodarkę przyswajającą, w rzeczywistego wytwórcę żywności, prowadzącego gospodarkę wytwarzającą. Ludzie neolitu zaczęli wytwarzać coraz więcej pożywienia, co spowodowało lawinowy przyrost liczby ludności. Karczowali połacie lasów, przekształcając je w ziemię uprawną. Za życia jednego pokolenia następowało przesuwanie powierzchni pól i pastwisk o około 20 hektarów.
Około pięciu tysięcy lat potrzebowali nasi przodkowie, czyli rolnicy i hodowcy, aby dotrzeć w południowe rejony naszego kraju. Neolit przyniósł ze sobą nie tylko umiejętność uprawiania roślin i hodowli zwierząt, ale również wytwarzania praktycznych narzędzi. Wytwarzano motyki i siekiery. Aby je produkować, człowiek musiał nauczyć się technik gładzenia, polerowania i wiercenia.
Społeczność neolityczna opanowała również sztukę lepienia naczyń z gliny. Przez współczesnych historyków i archeologów część ludności neolitycznej wiązana jest z Praindoeuropejczykami. Uważa się, że ich język był przodkiem wielu późniejszych języków, między innymi większości języków europejskich, w tym języków słowiańskich, a także języków używanych na obszarze dzisiejszego Iranu i Indii.
Pierwsi rolnicy okazali się również dobrymi znawcami ziemi. Wybierali najbardziej urodzajne tereny pod uprawę. Z tego powodu ślady pierwszych miejsc bytowania ludzi neolitu możemy spotkać na urodzajnych lessach krakowsko-sandomierskich oraz czarnoziemach Dolnego Śląska, Kujaw i Pomorza Zachodniego.
W drugiej połowie epoki neolitu rolnicy i hodowcy zagospodarowali całą dzisiejszą Polskę. Zaczęli również uprawiać mniej żyzne i trudniejsze w uprawie gleby. Zaczęto orać ziemię radłem, do którego zaprzęgano woły. Świadczą o tym wykopaliska ze stanowiska archeologicznego w Krężnicy Jarej koło Lublina, gdzie znaleziono gliniane figurki przedstawiające woły z radłami.
Zaczęto również produkować siekiery. Aby zdobyć odpowiednie surowce, w wapiennej skale drążono głębokie wyrobiska, które łączyły podziemne korytarze biegnące wzdłuż pokładów krzemionki. Siekiery zaczęto produkować między innymi w Krzemionkach Opatowskich. Stamtąd rozchodziły się one po całym kraju, stając się źródłem bogactwa lokalnych społeczności.
Wykopaliska archeologiczne świadczą również o tym, że w neolicie ludzie żyli w wielopokoleniowych wspólnotach rodowych. W tamtych czasach czczono bóstwa płodności, wśród których ważne miejsce zajmowała Wielka Macierz – Stworzycielka Świata.
Zmarłych grzebano w zbiorowych grobowcach kamienno-ziemnych. Wznoszono również potężne konstrukcje kamienne i ziemne nasypy, takie jak te odkryte w Wietrzychowicach na Kujawach. Budowle te były związane z rozpowszechnioną w Europie kulturą megalityczną. Jednym z jej ważnych elementów był kult zmarłych oraz przekonanie, że zmarli nadal uczestniczą w życiu żywych.
0
0
6 odsłon