Przejdź do treści
Czytanie

Dzieje Polski – część czwarta Kultura lateńska – IV–I wiek p.n.e.

Egzystencjalne
Kultura lateńska, nazywana również kulturą celtycką, rozwinęła się w Europie w V wieku p.n.e. Jej nazwa pochodzi od stanowiska archeologicznego La Tène nad jeziorem Neuchâtel w Szwajcarii. Na ziemiach dzisiejszej Polski wpływy kultury lateńskiej pojawiły się przede wszystkim od IV wieku p.n.e. Jej twórcami były społeczności celtyckie, należące do ludów indoeuropejskich. Celtowie zamieszkiwali znaczne obszary Europy. W różnych okresach ich osadnictwo i wpływy sięgały od Wysp Brytyjskich i Półwyspu Iberyjskiego, przez Europę Środkową, aż po Bałkany i Azję Mniejszą. Celtowie byli znani jako wojownicy i kupcy. W IV i III wieku p.n.e. podejmowali wyprawy wojenne na południe Europy. W 387 r. p.n.e. Celtowie zdobyli i złupili Rzym. Docierali również na Bałkany, a w 279 r. p.n.e. zaatakowali Grecję. Nie można jednak powiedzieć, że zniszczyli zarówno Rzym, jak i Ateny. Rzym został przez nich zdobyty i złupiony, natomiast Ateny nie zostały przez Celtów zniszczone w podobny sposób. Na ziemiach dzisiejszej Polski Celtowie nie stworzyli jednego wielkiego państwa. Ich osadnictwo miało przede wszystkim charakter lokalnych skupisk i enklaw, szczególnie na Śląsku, w Małopolsce oraz w rejonie Kotliny Karpackiej. Celtowie zajmowali tereny ważne pod względem gospodarczym i handlowym. Zakładali osady, rozwijali rzemiosło i uczestniczyli w wymianie handlowej z miejscową ludnością. Pojawienie się ludności celtyckiej przyniosło nowe technologie i przyczyniło się do rozwoju gospodarczego niektórych regionów. W okresie lateńskim nastąpiło dalsze upowszechnianie żelaza. Zaczęto produkować i stosować wiele nowych lub udoskonalonych narzędzi, między innymi radła, nożyce, obcęgi oraz różnego rodzaju narzędzia kowalskie. Rozwinęło się również garncarstwo. Upowszechniło się koło garncarskie, które pozwalało na szybsze i bardziej precyzyjne wykonywanie naczyń. Celtowie stosowali także nowe techniki zdobienia ceramiki, między innymi grafitowanie, malowanie oraz polerowanie powierzchni naczyń. Jednym z ważnych ośrodków produkcji ceramiki na ziemiach dzisiejszej Polski był rejon Krakowa i Nowej Huty. W okolicy tej odkryto pozostałości osad i warsztatów związanych z działalnością ludności celtyckiej. Nie należy jednak twierdzić, że garncarstwo funkcjonowało tam nieprzerwanie aż do późnego średniowiecza jako kontynuacja celtyckiej tradycji. Celtowie rozwijali również handel. Na terenach zamieszkiwanych przez Celtów i pozostających pod ich wpływem pojawiały się monety, co świadczy o rozwiniętych kontaktach handlowych. Na ziemiach polskich znane są znaleziska monet celtyckich, a niektóre z nich mogły być wytwarzane lokalnie. Ważną rolę w gospodarce odgrywało także pozyskiwanie surowców. Celtowie i ludność pozostająca z nimi w kontaktach wykorzystywali między innymi sól, a także uczestniczyli w handlu bursztynem pochodzącym z wybrzeży Morza Bałtyckiego. Bursztyn był cenionym towarem, który trafiał szlakami handlowymi na południe Europy. Kultura lateńska wpłynęła również na życie religijne i obyczaje. Celtowie mieli własne wierzenia i rozbudowany system religijny. Ważną rolę odgrywali kapłani zwani druidami. Praktyki religijne mogły odbywać się w miejscach uznawanych za święte, między innymi na wzgórzach, w pobliżu źródeł i w lasach. Jednym z najważniejszych miejsc kultowych na ziemiach dzisiejszej Polski była Ślęża, góra położona na Dolnym Śląsku. Znajdujące się tam kamienne rzeźby i inne zabytki świadczą o znaczeniu tego miejsca w wierzeniach społeczności zamieszkujących ten region. Nie ma jednak pewności, że wszystkie ślady kultowe na Ślęży należy przypisywać wyłącznie Celtom. Kultura lateńska pozostawiła trwały ślad w dziejach ziem dzisiejszej Polski. Jej wpływy widoczne były przede wszystkim w rozwoju metalurgii żelaza, garncarstwa, handlu i nowych form osadnictwa. Celtowie nie stworzyli na ziemiach polskich własnego państwa, ale ich obecność i kontakty z miejscową ludnością przyczyniły się do przemian gospodarczych i kulturowych w okresie IV–I wieku p.n.e.
138 odsłon

Komentarze (0)

Zaloguj się, aby dodać komentarz.

34 online

Menu

Dodaj utwór

Zaloguj się lub załóż konto, aby dodać utwór.

Dodaj utwór

Twoje konto
Shoutbox
0 online
Zaloguj sie aby pisac w shoutboxie